Vượt ra ngoài Thuế quan và Hiệp ước: Quan hệ Đối tác Mỹ–Việt trở nên “cá nhân” hơn

Bài viết “When Trade Deals Turn Personal: Inside the US-Vietnam Partnership” phân tích cách mối quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã phát triển thành một câu chuyện mang tính gắn kết và con người sâu sắc, chứ không chỉ đơn thuần là chính sách hay những con số kinh tế. Bài báo mở đầu tại khu phố cổ Hà Nội, nơi một nhà kinh tế Việt Nam chia sẻ rằng thương mại giờ đây là trải nghiệm thực tế trong đời sống, chứ không còn nằm trên bảng tính. Thương mại với Mỹ đóng vai trò quan trọng trong quá trình hiện đại hóa kinh tế của Việt Nam, đồng thời là một ví dụ điển hình về cách Mỹ xây dựng quan hệ đối tác thực tế.

Căng thẳng gia tăng vào tháng 7 năm 2025 khi Mỹ đề xuất áp mức thuế lên tới 46% đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam. Thay vì đối đầu, hai bên tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao sâu rộng và đạt được thỏa thuận áp dụng mức thuế 20% đối với phần lớn hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ, cùng với mức thuế 40% đối với các mặt hàng bị nghi ngờ là chuyển tải qua Việt Nam để né tránh các hạn chế thương mại, đặc biệt là hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bài báo mô tả kết quả này là sự “điều chỉnh lại mục tiêu” thay vì một sự nhượng bộ đơn thuần, đạt được nhờ chiến lược “ngoại giao tre” của Việt Nam — linh hoạt nhưng kiên định — giúp tránh gián đoạn thương mại lớn và vẫn bảo vệ định hướng phát triển công nghiệp của Việt Nam.

 

Vượt ra ngoài Thuế quan và Hiệp ước: Quan hệ Đối tác Mỹ–Việt trở nên “cá nhân” hơn

Bài viết nhấn mạnh rằng Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu đạt gần 124 tỷ USD vào năm 2023. Quy định về chống chuyển tải đã thúc đẩy Việt Nam củng cố chuỗi cung ứng trong nước và giảm phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc, điều mà Thủ tướng Phạm Minh Chính xem là cần thiết để “nâng cao giá trị sản xuất”.

Ngoài vấn đề thuế quan, các yếu tố lịch sử và cảm xúc cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến quan hệ song phương. Việt Nam từng lo ngại vào đầu năm 2025 khi nguồn tài trợ của USAID cho các dự án khắc phục hậu quả chiến tranh bị tạm dừng, cho thấy các vấn đề lịch sử vẫn tác động đến ngoại giao hiện tại. Các chương trình trao đổi giáo dục, văn hóa và sự hiện diện của Peace Corps đã góp phần xây dựng niềm tin cá nhân trong nhiều năm.

Cuối cùng, bài báo nhìn nhận quan hệ Mỹ–Việt là một mối quan hệ toàn diện, bao gồm thương mại, an ninh, chuyển giao công nghệ và hợp tác hàng hải. Những thay đổi nhỏ trong chính sách thương mại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công nhân nhà máy tại Việt Nam cũng như nông dân Mỹ, cho thấy cuộc sống và sinh kế của người dân hai nước ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhau.

Cre: When Trade Deals Turn Personal: Inside the US-Vietnam Partnership – Fortune Herald